سلطان محمد مطربي سمرقندي
507
تذكرة الشعراء ( فارسي )
و طول و عرض اقاليم سبعه را چنين در سلك تقرير كشيده است كه : اقليم اول سيزده درجه ، از خط استوا ، فرودتر است و طول او 3600 فرسنگ و عرض 250 فرسنگ و خطّ استوا ، از جانب سودان مغرب آغاز كند و در شمال كوههايى كه به جبال قمر معروف است بگذرد و بر بلاد حبشه و بلاد يمن چون صنعا و عدن و بر شمال بعضى از بلاد زنج ، در بحر اخضر درآيد و بر جزيرهء سرانديب بگذرد ، تا زمين چين و نهايت خطّ استوا ، به جزيرهاى است كه هندوان آن را « جمكوت » خوانند و خطّ استوا را ، قبة الارض و وسط اقاليم آنجا بود و از شهرهايى كه در اقليم اول است ، سودان مغرب و بعضى از ولايت بربر و يمن و بلاد حبشه و زنج و جزاير هندوستان ، تا به حدّ ولايت چين . اقليم دوم ، طول او ، 3300 فرسنگ و عرض 250 فرسنگ است و از شهرهايى كه در وى است ، بلاد بربر و وسط بلاد افريقيّه و زمين مغرب و بعضى از ديار مصر و درياى قلزم و مكّه و مدينه و اكثر ولايت عرب و درياى عمان و طرفى از سند و معظم شهرهاى ولايت هندوستان ، تا ولايت چين . اقليم سيوم ، طول او 2733 فرسنگ است و آن بلاد طنجه و بعضى از ولايات مغرب و بربر و افريقيّه و اسكندريه و دمياط « 1 » و عسقلان « 2 » و بعضى از بلاد شام و جزيرهء موصل و كوفه و بصره و بغداد و بعضى از عراق و فارس و كرمان و سجستان و سند و هند و تركستان و بلاد چين است . اقليم چهارم ، طول او 2200 و عرض 180 فرسنگ است و آن از بلاد اندلس و بعضى از زمين مغرب و درياى و درياى افرنج و جزيرهء صقليّه و قبرس و بعضى از روم و ارمنيّه و آذربايجان و سلطانيه و بعضى از عراق عجم و خراسان و بدخشان و كاشغر و تركستان و خطا و ختن است . اقليم پنجم ، طول او 1835 و عرض 150 فرسنگ است و آن بعضى از بلاد اندلس و بعضى از بلاد روم و ارمنيّه و بحر خزر و خوارزم و بخارا و سمرقند و فرغانه و طراز
--> ( 1 ) . در نسخهء استنساخ شده : ( ومياط ) . ( 2 ) . در نسخهء استنساخ شده : ( عقلان ) .